Nestor Burma vertoont veel overeenkomst met zijn schepper Léo Malet (1909-1996): hij was een anarchist (Sluiers over de pont de Tolbiac), gevangene in een Duitse stalag. Malet werd opgesloten in de gevangenis van Rennes en vervolgens overgebracht naar Stalag XB in Sandbostel tussen Bremen en Hamburg tot mei 1941 (120, rue de la Gare) en 'flaneur' van Parijs. Na de eerste reeks, werd met de uitgever het plan bedacht om in een serie 'Les Nouveaux Mystères de Paris' alle 20 arrondissementen van Parijs aan de beurt te laten komen.
Jacques Tardi zocht in 1981 de schrijver op om het verhaal ‘Sluiers over de Pont de Tolbiac’ tot strip te mogen bewerken. Hiermee was het begin van een nieuwe stripserie gemaakt.
Tardi verteld over zijn samenwerking met Léo Malet in een interview in Libération 1996:
“Ik ontmoette hem voordat ik ‘Sluiers over de Pont de Tolbiac’ (Brouillard au pont de Tolbiac) ging bewerken. In de beginjaren zag ik hem regelmatig om hem de platen te laten zien vóór de publicatie in (A suivre). Léo Malet heeft zich helemaal niet bemoeid met de bewerking zelf, bijvoorbeeld bij het herschrijven van de dialogen. Omdat Nestor Burma nooit fysiek beschreven wordt, vroeg ik hem alleen hoe hij eruit zag. Er was nog niets op papier en hij dacht aan de films. De beste Nestor Burma was voor hem acteur René Dary in de film 120, rue de la Gare, die ik nooit heb gezien en die inmiddels uit alle filmbibliotheken is verdwenen. Als we het opnieuw moesten doen, zei hij, zouden we kiezen voor Yves Montand, Gabin of Léotard. Tijdens het gesprek begreep ik dat Nestor Burma aan boksen had gedaan. Misschien werd het wel genoemd in een roman die ik niet had gelezen. Daarom heb ik hem een gebroken neus en afstaande oren bezorgd. Hij vond het leuk wat ik deed, hij zag de decors uit zijn verhalen weer terug. Maar laten we duidelijk zijn: we hadden niet dezelfde ideeën. Ik heb alle racistische ondertonen die in bijna elk boek voorkomen, weggelaten. In ‘Sluiers over de Pont de Tolbiac’ heb ik graffiti op een muur gezet: FLN vaincra (Het FLN is een politieke partij in Algerije die streed tegen de koloniale macht van Frankrijk). Hij zei tegen mij: "Tardi, we hebben niet dezelfde ideeën, maar ik vind je aardig”. Wij hadden een beleefde omgang met elkaar, we probeerden niet over politiek te praten. De laatste keer dat ik hem zag was in het ziekenhuis, hij zat neerslachtig in zijn pyjama. We praatten over films, detectiveverhalen en mijn bewerking van ‘Oorlog op de achtbaan’ (Casse-pipe à la Nation), die gepubliceerd werd in (A suivre), en hij herinnerde zich nog heel goed zijn roman van ongeveer dertig jaar geleden.
Nestor Burma is bedacht in 1942 door Léo Malet. "We kunnen hem beschouwen als de eerste privédetective van de Franse detectiveliteratuur". Hij onderhoudt een nogal slechte relaties met de officiële politie, altijd klaar om hem te verdenken van de ergste wandaden. Cynisch, brutaal, heel nonchalant, hij kent niet altijd succes, maar laat de dames niet onverschillig. De meeste van zijn avonturen spelen zich af in de stad Parijs, met name in de romans van de serie 'Les Nouveaux Mystères de Paris'.
De publicatie van de reeks avonturen van Nestor Burma volgt niet de chronologische volgorde van zijn avonturen. De publicatiedatum (1943) van 120, rue de la Gare is dus ongeveer gelijk aan de actie van deze eerste roman. Maar drie later gepubliceerde romans kijken terug op eerdere onderzoeken van de rechercheur: Gros plan du macchabée (1949), die vertelt over Birma's eerste onderzoek, Nestor Burma et le Monster (1946) en L'Homme au sang bleu (1945). Bovendien focust Les Neiges de Montmartre (1974), het eerste hoofdstuk van een onvoltooide roman, in de reeks New Mysteries of Paris, op een allereerste onderzoek, toen de held nog maar zestien jaar oud was.
De cyclus van de nieuwe mysteriën van Parijs vormt het hart en de parel van de cyclus van de avonturen van Nestor Birma. Léo Malet koesterde het project, dat werd aanvaard door Robert Laffont-edities, van een politieonderzoek in steeds een verschillende Parijse wijk. Vijf van de twintig arrondissementen van Parijs hebben niet gediend als decor voor een roman: het 7e, 11e, 18e, 19e en 20e. Voor het 18e arrondissement liet Malet nog het korte verhaal Les Neiges de Montmartre (1974) achter.
De stripreeks, geïnitieerd in 1982 door Jacques Tardi, die de eerste vier delen produceerde en een speciaal album (Een kater vol lood) met een origineel scenario. De serie werd in 2005 overgenomen door Emmanuel Moynot, Nicolas Barral en François Ravard. De serie wordt uitgegeven door Casterman.
In 2024 verscheen van Tardi een nieuw origineel deel; 'Herrie in Ménilmontant', dat speelt in het 20e arrondissement, waar Tardi zelf woont.
Romans van Leo Malet, met de uitgaven in stripvorm:
Roman Leo Malet: 120, rue de la Gare (1943)
120, rue de la gare - Tardi, Casterman (1988)
Roman: Nestor Burma contre C.Q.F.D. (1945)
Nestor Burma tegen QED - Moynot, Casterman (2016)
Roman Leo Malet: L'Homme au sang bleu (1945)
Blauw bloed - Moynot, Casterman (2017)
Nestor Burma et le Monstre (1946)
Le Cinquième Procédé (1948)
Gros plan du macchabée (1949)
Hélène en danger (1949), korte roman verschenen als vervolg op Gros plan du macchabée
Les Paletots sans manches (1949)
De serie Les Nouveaux Mystères de Paris:
Roman Leo Malet: Le soleil naît derrière le Louvre (1954), gesitueerd in het 1er arrondissement.
De zon komt op achter het Louvre - Moynot, Casterman (2007)
Des kilomètres de linceuls (1955), gesitueerd in het 2e arrondissement.
Fièvre au Marais (1955), (titre initial : L’Ours et la Culotte), gesitueerd in het 3e arrondissement.
Roman Leo Malet: La Nuit de Saint-Germain-des-Prés (1955), (originele titel: Le sapin pousse dans les caves), gesitueerd in het 6e arrondissement.
De nacht van Saint-Germain-des-Prés - Moynot, Casterman (2005)
Roman Leo Malet: Les Rats de Montsouris (1955), gesitueerd in het 14e arrondissement.
De ratten van Montsouris - Ravard, Casterman (2020)
Roman Leo Malet: M’as-tu vu en cadavre? (1956), gesitueerd in het 10e arrondissement.
Heb je me als lijk gezien? - Tardi, Casterman (2001)
Roman Leo Malet: Corrida aux Champs-Élysées (1956), gesitueerd in het 8e arrondissement.
Corrida op de Champs-Élysées - Barral, Casterman (2019)
Pas de bavards à la Muette (1956), gesitueerd in het 16e arrondissement.
Roman Leo Malet: Brouillard au pont de Tolbiac (1956), gesitueerd in het 13e arrondissement.
Sluiers over de Pont de Tolbiac - Tardi, Casterman (1982)
Les Eaux troubles de Javel (1957), gesitueerd in het 15e arrondissement.
(Tardi nam een optie op dit verhaal)
Roman Leo Malet: Boulevard… ossements20 (1957), gesitueerd in het 9e arrondissement.
Het eenbenige skelet - Barral, Casterman (2013)
Roman Leo Malet: Casse-pipe à la Nation (1957), gesitueerd in het 12e arrondissement.
Oorlog op de achtbaan - Tardi, Casterman (1996)
Roman Leo Malet: Micmac moche au Boul' Mich' (1957), gesitueerd in het 5e arrondissement.
Gekonkel in het Quartier Latin - Barral, Casterman (2015)
Du rébecca rue des Rosiers (1958), gesitueerd in het 4e arrondissement.
Roman Leo Malet: L'Envahissant Cadavre de la plaine Monceau (1959), gesitueerd in het 17e arrondissement.
Het opdringerige lijk van Plaine Monceau - Moynot, Casterman (2009)
Nestor Burma en direct (1967) (Titre initial : 6/35 contre 819, gelijktijdig met de uitzending op Télé 7 jours in 1962)
Nestor Burma revient au bercail (1967)
Drôle d'épreuve pour Nestor Burma (1968)
Un croque-mort nommé Nestor (1969)
Nestor Burma dans l'île (1970)
Nestor Burma court la poupée (1971), herschreven en definitieve versie van de roman Coliques de plomb (1948)
La Femme sans enfant (1981), begin van een onvoltooide roman
Le Deuil en rouge (1981), onvoltooide roman
