Land van oorsprong: België.
Oorspronkelijke naam: Les Schtroumpfs.
Eerste tekenaar: Pierre Culliford (Peyo).
Eerste scenarist: Yvan Delporte.
Naamgever De Smurfen: Peter Middeldorp.
Eerste optreden in: 'Johan en Pirrewiet - De fluit met zes smurfen' vanaf Robbedoes 1053 uit 1958.
De Smurfen is een Belgische stripreeks die Peyo in 1958 creëerde; hij publiceerde de eerste zestien albums tussen 1959 en 1992. Sinds zijn overlijden op 24 december 1992 houdt zijn zoon Thierry Culliford toezicht op de publicatie van nieuwe albums.
Aanvankelijk waren de Smurfen bijfiguren in een avontuur van Johan en Pirrewiet; later, geliefd bij zowel lezers als hun schepper, werden ze de helden van hun eigen verhalen in het jeugdblad Robbedoes en vervolgens vanaf 1963 in albums.
Peyo en Robbedoes-hoofdredacteur Yvan Delporte merkten dat er veel potentieel school in de wereld van de Smurfen. Hierop besloten ze de Smurfen een eigen stripserie te geven. De eerste zes verhalen zijn zogenaamde 'microverhalen': volledige avonturen van 48 zeer kleine pagina's (8 pagina's op één A4) die in 1959 als bijlage bij Robbedoes zaten. (Later werden deze verhalen opnieuw getekend voor de gewone albumuitgaven).
Hun naam danken ze aan een zoutvaatje. Toen Peyo een vakantie aan de Belgische kust doorbracht met Franquin en hun gezinnen, vroeg hij zijn vriend André om hem het zoutvaatje aan te reiken… Maar hij kon niet op de naam komen: ‘Geef me even het… de… eh… schtroumpf aan! Dat viel bij het hele gezelschap in de smaak en Peyo en Franquin bleven de rest van de maaltijd ‘Schtroumpfs’ met elkaar praten. Later herinnerde Peyo zich dit voorval en gebruikte het voor het nieuwe volkje.
De naamgever van de Nederlandse vertaling ("De Smurfen") van Les Schtroumpfs is Peter Middeldorp, de redacteur van Robbedoes, de Nederlandse versie van Spirou.
Het verhaal vertelt het leven van de Smurfen – kleine blauwe mannetjes, elk gekleed in Frygische muts en witte maillot (soort legging) – in hun dorp van paddenstoel-vormige huisjes, tijdens gemythologiseerde middeleeuwen, waar ze zich verdedigen tegen de tovenaar Gargamel en zijn kat Azraël. Onder de herkenbare personages bevinden zich hun leider, Grote Smurf, de enige oudere smurf en een hele reeks anderen met bijnamen die hun karaktereigenschappen of beroepen weerspiegelen, zoals Brilsmurf, Klungelsmurf, Lolsmurf, Moppersmurf, Smurffatje (een homoseksuele smurf?), Smulsmurf, Koksmurf, Boerensmurf, Domme Smurf, Luie Smurf, Handige Smurf, Potige Smurf en Dichtersmurf, en het enige meisje, de Smurfin.
Peyo bedacht de Smurfin oorspronkelijk als een wezen dat Gargamel naar het Smurfendorp stuurt om daar tweedracht te zaaien. Het magische recept waarmee hij haar tot leven wekt bevat een aantal ingrediënten die nogal vrouwonvriendelijk klinken: ‘Een vonkje behaagzucht… een behoorlijke dosis vooringenomenheid… drie krokodillentranen… de hersens van een garnaal… poeder van een vampiertong… een karaat doortraptheid… een handvol woede… een vinger leugenweefsel… een grote mate van snoeplust… een kaartpond kwade trouw… een vingerhoedje onberekenbaarheid… een trekje hoogmoed… een pint afgunst… een sikkepitje sentimentaliteit… een deel zotheid en een deel sluwheid, veel vliegende geest en veel koppigheid… én een overmaat aan verkwistendheid… (1)
(1) De volle verantwoordelijkheid voor dit recept valt terug op de schrijver van het toverboek ”Magicae Formulae”, uitgeverij Belzebup.
Toen zijn echtgenote Nine die beschrijving van de vrouw las, heeft ze twee weken niet tegen Peyo gesproken!
De Smurfin was aanvankelijk verre van elegant… Het is de Grote Smurf die haar, dankzij ‘esthetische smurferie’, omtovert tot een aantrekkelijke blondine. Nine bekent: ‘Ik vond haar een stuk leuker toen ze nog lelijk was: ze had veel meer karakter! De nieuwe versie vond ik te gladjes: echt zo’n Amerikaanse cheerleader!’
Nine Culliford (voluit Janine), deed tot 1992 samen met haar man de inkleuring voor de Smurfen-albums. Aan haar wordt de blauwe kleur voor de mannetjes toegeschreven. Ze vertelde: “Peyo had gezegd de Smurfen onder geen beding roze mochten zijn en omdat ze zich voornamelijk in de bladeren verscholen, viel groen ook af, rood zou te opvallend zijn geweest… geel was evenmin een gelukkige keuze (ze zouden er nogal ziek uitzien). Dus bleef blauw over, eigenlijk heel simpel!’ Ze bleef de Smurfen kleuren tot haar dood in juli 2016.
(Een saillant detail is dat de zwarte Smurfen, uit het eerste verhaal, in de Angelsaksische landen zijn omgedoopt tot 'The Purple Smurfs’, vanwege ‘gevoeligheden’).
Wereldwijd worden de Smurfen beschouwd als intergenerationele culturele iconen, behorend tot de grootste helden van de internationale "popcultuur". Net als Kuifje, Asterix of zelfs de Barbapapa's. Ze zijn het onderwerp van politieke interpretaties en sociologische analyses, waarbij bijvoorbeeld "of de Smurfengemeenschap communistisch is?" of "het feit dat er maar één Smurfin is in het dorp vol verliefde (hitsige?) mannelijke Smurfen" wordt onderzocht. Ook hoe Smurfen geboren worden, is nog steeds een raadsel.
STRIPVERHALEN VAN PEYO IN CHRONOLOGISCHE VOLGORDE
K1a: Zwarte Smurfen; oorspronkelijk: Les Schtroumpfs noirs; microbibliotheek-versie; voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 1107 uit 1959. (Zie: Robbedoes microverhalen)
K2a: Le voleur de Schtroumpfs; Franstalige microbibliotheek-versie; voorgepubliceerd in Spirou 1130 uit 1959.
K3a: Het ei en de Smurfen; oorspronkelijk: L'oeuf et les Schtroumpfs; microbibliotheek-versie; voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 1147 uit 1960.
K4a: Le faux Schtroumpfs; Franstalige microbibliotheek-versie; voorgepubliceerd in Spirou 1211 uit 1961.
K5a: La faim des Schtroumpfs; Franstalige microbibliotheek-versie, voorgepubliceerd in Spirou 1235 uit 1961.
K6a: De honderdste Smurf; oorspronkelijk: Le centième Schtroumpf; microbibliotheek-versie; voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 1244 uit 1962.
K7: De vliegende Smurf; oorspronkelijk: Le Schtroumpf volant; voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 1303 uit 1963.
K1b: De zwarte Smurfen; oorspronkelijk: Les Schtroumpfs noirs; albumversie; niet voorgepubliceerd, album 1963.
K2b: De Smurfendief; oorspronkelijk: Le voleur de Schtroumpfs; albumversie; niet voorgepubliceerd, album 1963.
K8: Smurfonie in ut; oorspronkelijk: Schtroumpfonie en ut; voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 1339 t/m 1351 uit 1963/1964.
V1: De Smurführer; vanaf 2011: De Smurfführer; oorspronkelijk: Le Schtroumpfissime; voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 1378 t/m 1414 uit 1964/1965.
K3b: Het ei en de Smurfen; oorspronkelijk: L'oeuf et les Schtroumpfs; albumversie; voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 1447 t/m 1456 uit 1966.
K9: Etudiez en une seule leçon la langue Schtroumpf!; Franstalig voorgepubliceerd in Spirou 1482bis uit 1966.
V2: De Smurfin; oorspronkelijk: La Schtroumpfette; voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 1459 t/m 1484 uit 1966.
K5b: Honger bij de Smurfen; oorspronkelijk: La faim des Schtroumpfs; albumversie; voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 1496 t/m 1500 uit 1966/1967.
K4b: De valse Smurf; oorspronkelijk: Le faux Schtroumpf; albumversie; voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 1525 t/m 1530 uit 1967.
K10a: Paassmurfverhaal; oorspronkelijk: Pâques schtroumpfantes; driepaginaversie; voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 1565 uit 1968. In Robbedoes met weglating van enkele plaatjes, waardoor het verhaal een halve pagina korter werd. Een opgefriste versie van het verhaal verscheen later compleet in Robbedoes/Spirou 1983 uit 1976; in Robbedoes met de titel Dat moet je smurfen.
K11: Smurfevallen; vanaf 2010: Smurfenvallen; oorspronkelijk: Pièges à Schtroumpfs; voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 1576 uit 1968.
K6b: De honderdste Smurf; oorspronkelijk: Le centième Schtroumpf, albumversie; niet voorgepubliceerd, album 1968.
V3: De Smurfen en de krwakakrwa; oorspronkelijk: Les Schtroumpfs et le cracoucass; voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 1579 t/m 1598 uit 1968.
K12: Een andere Smurf dan de anderen; oorspronkelijk: Un Schtroumpf pas comme les autres; voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 1604 t/m 1611 uit 1969.
V4: De Ruimtesmurf; oorspronkelijk: Le Cosmoschtroumpf; voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 1627 t/m 1639 uit 1969.
K13: De regensmurfer; oorspronkelijk: Le schtroumpfeur de pluie; voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 1652 t/m 1660 uit 1969/1970.
V5: De leerling Smurf; vanaf 2010: De Leerlingsmurf; oorspronkelijk: L'apprenti Schtroumpf; voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 1706 t/m 1719 uit 1970/1971.
V6: Smurfe koppen en koppige Smurfen; oorspronkelijk: Schtroumpf vert et vert Schtroumpf; voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 1808 t/m 1836 uit 1972/1973.
K14: De Smurfjes leefden tevree... ...maar 'n Smurfin bemoeide zich ermee...; oorspronkelijk: ?; voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 1992 uit 1976.
V7: Smurfensoep; oorspronkelijk: La soupe aux Schtroumpfs; voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 2000 t/m 2021 uit 1976/1977.
V8: De Olympische Smurfen; oorspronkelijk: Le Schtroumpf Olympique; voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 2199 t/m 2205 uit 1980.
K10b: Smurfe-Pasen; oorspronkelijk: Pâques schtroumpfantes; vierpaginaversie; voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 2245 uit 1981.
K15: Het Smurfen-park; oorspronkelijk: Le jardin des Schtroumpfs; voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 2328 t/m 2329 uit 1982.
K16: Gelukkige verjaarsmurf; vanaf 1984: De Knutselsmurf; oorspronkelijk: Bon anniverschtroumpf; voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 2331 t/m 2332 uit 1982.
K17: De Smurfen en het grote konijn; vanaf 1984: Feest bij de Smurfen; oorspronkelijk: Les Schtroumpfs et le grand lapin; voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 2334 t/m 2335 uit 1983.
K18: Smurfen in alle kleuren...; vanaf 1984: Smurfenverf; oorspronkelijk: Des Schtroumpfs et des couleurs; voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 2370 uit 1983.
K19: De Baby-Smurf; oorspronkelijk: Le bébé Schtroumpf; voorgepubliceerd in Spirou 2435 uit 1984, album 1984.
V9: De Smurfjes; oorspronkelijk: Les petits Schtroumpfs; voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 2595 t/m 2605 uit 1988.
K20: De Robotsmurf; oorspronkelijk: Le Schtroumpf robot; voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 2607 t/m 2610 uit 1988.
K21: De Smurf met geheugenverlies; oorspronkelijk: Le Schtroumpf amnésique; voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 3158 uit 1998.
GAGS IN CHRONOLOGISCHE VOLGORDE
G001-G083, G085-G086: Dat moet je smurfen; oorspronkelijk: Histoires de Schtroumpfs:
Titels in albums:
G01 Gouden tijd in Smurfenland...
G02 Wie overal zijn smurf in steekt...
G03 Een Smurf die de bloemetjes niet buitensmurft...
G04 Beter een ons smurf dan een pond werk...
G05 De nacht schaft smurf...
G06 Woorden wekken, Smurfen trekken...
G07 Met een goeie kruiwagen smurf je verder...
G08 Kunstminnaar in de smurf
G09 Wie niet sterk is, moet smurf zijn
G10 [zonder titel]
G11 [zonder titel]
G12 [zonder titel]
G13 [zonder titel]
G14 Zo smurf als een vvvvisje in 't water
G15 Muziek versmurft de zeden
G16 Dichter bij u, o smurf!
G17 Smurfen zetten een boompje op...
G18 Je moet de plaatsen mijden waar de smurfen vallen
G19 Smurfen zijn in trek!
G20 Waar het hart smurf van is, daar loopt de pijl van over
G21 Eens getokkeld, altijd smurf!
G22 Men moet niet al zijn pijlen versmurfen
G23 De smurf valt niet ver van de boom
G24 [zonder titel]
G25 Veel beloven en weinig geven doet de Smurfen in vreugde leven
G26 Je moet de smurfen mijden waar de peren vallen
G27 Een gelukkige Smurf heeft meer pijlen op z'n boog
G28 Zo staan ze er smurf op!
G29 Wie van verre smurft, heeft goed liegen...
G30 [zonder titel]
G31 [zonder titel]
G32 't Zal wel smurfen zonder blazen!
G33 Op oud ijs smurft het licht
G34 Van de regen in de smurf
G35 Bij een smurf zit er een steekje los...
G36 Spijkers met smurfen
G37 Een smurf op z'n eigen houtje...
G38 De kerstmannetjes smurfen bij nachte...
G39 De weg naar de hel is geplaveid met goede smurfen
G40 De koning is smurf, leve de koning!
G41 Liefde smurft door de maag
G42 Zou je armoe lijden om een smurfje meer?
G43 Wie voor zichzelf smurft, smurft voor zijn beste vriend
G44 Voor smurfemans oren
G45 Als putje bij plaatje smurft...
G46 Daar zit een laddertje onder het smurf!
G47 Een smurf geluid, zo lieflijk in de oren...
G48 [zonder titel]
G49 [zonder titel]
G50 Met een smurf aan je hand kom je door het hele land
G51 Met een smurf vang je geen vliegen
G52 De smurf wordt duur betaald
G53 [zonder titel; voor het eerst in album bij de integrale uitgave]
G54 Stille watertjes hebben diepe smurfen
G55 Smurf het met bloemen...
G56 [zonder titel]
G57 Op de smurf, rust!
G58 De smurf mag niet altijd gespannen staan
G59 Waar al die sterren blinken, als smurfen van mijn blik...
G60 Brandschoon teruggesmurft
G61 Smurf zijn haring braadt er niet...
G62 Het regent, het regent, de smurfen worden nat...
G63 Wie een smurf wil slaan, kan licht een mast vinden
G64 'k Hore tuitend smurfen fluiten...
G65 Dat is smurfe flower power
G66 Niets smurfs onder de zon
G67 Kloppe kloppe hamertje, wat smurf je in je makertje?
G68 Het smurf heiligt de middelen
G69 Eerst gesmurft en dan bedacht...
G70 Zoals het klokje thuis smurft, smurft het nergens...
G71 Het smurf ligt in een klein hoekje
G72 De muren hebben smurfen!
G73 Wie zijn neus smurft, smurft zijn aangezicht
G74 Wie niet sterk is, moet smurf zijn
G75 Klavertje vier, pechsmurfje hier!
G76 Als de ene smurf de andere smurft, dan worden ze beide schoon
G77 Goede wijn behoeft een smurf!
G78 Hoe later op de dag, hoe smurfer wolk
G79 Wie smurft, die vindt...
G80 Kleren maken de Smurf
G81 Wie smurf zaait, zal smurf oogsten
G82 Wie smurf doet, smurf ontmoet
G83 Smurfing in the rain
G85 Wie een smurf graaft voor 'n ander...
G86 Zo smurf als koffiesmurf
Groepen gags werden in album 7 t/m 10 gepubliceerd onder de verzamelnamen:
- Smurfen in vuur en vlam
- Dat moet je smurfen!
- Olympsmurfse Spelen
- Smurfenissen
RECLAMESTRIPS
G??? Kellogg's stelt voor - Wie een put smurft voor een ander; voorgepubliceerd in Robbedoes 1455 uit 1966.
GEÏLLUSTREERDE VERHALEN IN CHRONOLOGISCHE VOLGORDE
De verhalen van de Grote Smurf; oorspronkelijk: Contes du Grand Schtroumpf:
T1: De Smurfemetamorfose; oorspronkelijk: Le Schtroumph métamorphosé; Voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 1549 uit 1967.
T2: De Smurf en de verstrooide fee; oorspronkelijk: Le Schtroumph et la fée distraite; Voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 1552 uit 1968.
T3: De Smurf en de smurfse dauw; oorspronkelijk: Le Schtroumph et la rosée matinale; Voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 1554 uit 1968.
T4: De Smurf en de moerasreus; oorspronkelijk: Le Schtroumph et le géant du marais; Voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 1557 uit 1968.
T5: De Smurf en het sfinxejong; oorspronkelijk: Le Schtroumph et le jeune sphinx; Voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 1561 uit 1968.
T6: De Smurf en de omgekeerde klok; oorspronkelijk: Le Schtroumph et la cloche à l'envers; Voorgepubliceerd in Robbedoes/Spirou 1667 uit 1970.
![Les Schtroumpfs noirs [De zwarte Smurfen]](https://assets.lastdodo.com/image/ld_thumb3_webp/plain/assets/catalog/assets/4/6/f/e/pdf_6fefd9e0-3277-012d-cd5d-0050569428b1.jpg)
