De Gouden Boekenuil is een sinds 1995 jaarlijks uitgereikte Belgische prijs voor oorspronkelijk Nederlandstalig literair werk.
Men deelt zowel prijzen uit voor literatuur als voor kinder- en jeugdboeken. Twee autonome jury's, waarin telkens vijf deskundigen zetelen, nomineren elk jaar vijf boeken per categorie. De prijs de Gouden Boekenuil heeft een sterke uitstraling in het culturele en literaire milieu en heeft een grote impact op de naambekendheid van de auteur en de verspreiding van zijn of haar werk.
Tevens wordt de Prijs van de Lezersjury uitgereikt. Uit de genomineerde boeken voor de Gouden Boekenuil kan de lezer zijn of haar favoriete boek kiezen en dit door stemming via het internet of via de stemformulieren in Standaard Boekhandel, bibliotheken, Humo en Letters magazine kenbaar maken.
De laureaten in beide categorieën ontvangen een prijzengeld van € 25.000 en een trofee naar een ontwerp van Ever Meulen. De overige genomineerden gaan niet met lege handen naar huis. Elke genomineerde ontvangt een prijs van € 1.500. De Gouden Boekenuil is een initiatief van Standaard Boekhandel, Humo, Canvas en Radio 1.
Samen met de Libris Literatuur Prijs en de AKO Literatuurprijs vormt de Gouden Boekenuil een "uitgelezen" trio vanwege het hoge prijzengeld.
In 2011 werd er geen prijs uitgereikt om Boek.be de nodige tijd te geven een visie te ontwikkelen over de wijze waarop en de middelen waarmee zij de prijs vanaf 2012 zou kunnen organiseren. De prijs ging in 2012 verder als de Gouden Boekenuil.
