Jef Janssens groeide op in een arbeidersgezin en raakte geïnspireerd door vertellingen van Goethe, Schiller en Van den Vos Reynaerde, wat zijn passie voor Germaanse filologie aanwakkerde. Hij had aanvankelijk geen klassieke achtergrond, maar slaagde alsnog voor toelating tot Germaanse talen.
Hij twijfelde tussen geschiedenis en taal- en letterkunde, wat leidde tot een carrière die beide combineerde via onderzoek in literatuurgeschiedenis.
In 1980 werd hij professor aan de Katholieke Universiteit van Brussel en genoot eerder onderwijs in het secundair onderwijs.
Janssens staat bekend om zijn kritisch-kritische aanpak van populair-historische beelden van de middeleeuwen. Hij benadrukt de noodzaak van nuancering tegenover romantische clichés zoals de idee dat men geloofde dat de aarde plat was.
Hij organiseerde tentoonstellingen over middeleeuwse auteurs zoals Jacob van Maerlant (1997 in Damme) en werkte aan een tentoonstelling en publicatie over Hendrik van Veldeke.