Stevenson werd geboren op 8 Howard Place, Edinburgh, Schotland, op 13 november 1850 als zoon van Thomas Stevenson (1818-1887), een vooraanstaand ingenieur, en zijn vrouw, Margaret Isabella (geboren Balfour, 1829-1897). Hij werd gedoopt als Robert Lewis Balfour Stevenson. Rond zijn 18e veranderde hij de spelling van "Lewis" in "Louis" en in 1873 liet hij "Balfour" vallen.
Zijn ouders waren zeer religieus, maar tijdens zijn jaren op de universiteit liet hij het geloof los, hoewel het wel invloed op hem zou blijven hebben.
Hij leed een groot deel van zijn leven aan ernstige bronchiale problemen, maar bleef ondanks zijn slechte gezondheid productief schrijven en veel reizen. Als jonge man mengde hij zich in literaire kringen in Londen en kreeg hij aanmoediging van Andrew Lang, Edmund Gosse, Leslie Stephen en WE Henley, van wie de laatste mogelijk model heeft gestaan voor Long John Silver in Treasure Island.
Hij begon een studie voor ingenieur, zoals zijn vader (deze moderniseerde het ontwerp van de vuurtoren). Vanwege zijn zwakke gezondheid stapte hij over naar een rechtenstudie, maar werd geen praktiserend jurist. Ook vanwege zijn gezondheid verhuisde hij naar Frankrijk waar hij woonde in Le Monastier-sur-Gazeille
Met Stevensons vroegste werken werd hij een van de pioniers in het schrijven van de 19e-eeuwse reisliteratuur (Engels: Travelogue). In Travels with a Donkey in the Cévennes beschreef hij zijn 12-daagse voettocht met een pakezel in 1878 door Le Velay, Gévaudan en Cévennes.
Stevenson schreef voor verschillende tijdschriften beschouwingen en korte verhalen. Hij maakte naam met het eerst als feuilleton en later als boek uitgegeven zeeroversverhaal Treasure Island (Schateiland, 1883) dat oorspronkelijk de titel droeg: The Sea-cook, naar de centrale figuur Long John Silver. Stevenson vatte het idee voor de roman op op basis van een kaart van een denkbeeldig, romantisch eiland die hij samen met zijn stiefzoon Lloyd Osbourne tekende tijdens een vakantie in Braemar, Schotland in de zomer van 1881.
Zowel zijn avonturenromans als de romantische en horrorverhalen tonen een grote psychologische diepgang. Zoals The Strange Case of Dr Jekyll and Mr Hyde (1886) met daarin beelden over identiteit- en gedragswisselingen die een enorme invloed hebben gehad op het schrijven over deze thematiek. Stevenson zou zijn inspiratie voor het schrijven van dit verhaal geput hebben uit een personage in zijn droom, die omwille van de verhaallijn een merkwaardige dualiteit had aangenomen.
Hij maakte verschillende reizen naar het koninkrijk Hawaï en raakte bevriend met koning David Kalakaua, met wie hij veel tijd doorbracht. Ook raakte hij bevriend met diens nicht, prinses Victoria Ka‘iulani, evenals Stevenson zelf van Schotse afkomst. Op het eiland Molokai bezocht hij pater Damiaan die daar werkte onder de verbannen leprapatiënten.
Hij leefde samen met zijn bijna elf jaar oudere vrouw, Fanny Osbourne (10 maart 1840 - 18 februari 1914) en haar zoon Lloyd Osbourne (7 April 1868 - 22 mei 1947), een sterke en charmante persoonlijkheid, die hij in 1876 in Frankrijk ontmoette en met wie hij in 1880 trouwde, zij was hem tot een grote steun in zijn avontuurlijke maar tevens moeizame bestaan. Aan het eind van zijn leven was hij plantagehouder en stamleider in Samoa. Hij overleed op 44-jarige leeftijd aan een hersenbloeding in zijn woonplaats Vailima, op Samoa.
Stevenson was tijdens zijn leven een al beroemdheid en de zijn reputatie fluctueerde sinds zijn dood. Het einde van de 20e eeuw bracht een herwaardering van Stevenson met zich mee als een kunstenaar met een groot bereik en inzicht, een literair theoreticus, een essayist en sociaal criticus, een getuige van de koloniale geschiedenis van de eilanden in de Stille Oceaan en een humanist. Een pionier van het tijdperk van de verhalenvertellers, samen met H. Rider Haggard. Hij wordt nu beoordeeld als een collega van auteurs als Joseph Conrad (die door Stevenson werd beïnvloed met zijn South Sea Tales) en Henry James, met nieuwe wetenschappelijke studies die aan hem zijn gewijd. Ondanks de wisselvalligheden van zijn wetenschappelijke ontvangst is Stevenson wereldwijd populair gebleven. Volgens de Index Translationum staat Stevenson op de 26e plaats van meest vertaalde auteurs ter wereld, vóór Oscar Wilde en Edgar Allan Poe en net achter Charles Dickens.
Werken van Robert Louis Stevenson chronologisch:
1875
"An Old Song" 1875 Kort verhaal voor het eerst gepubliceerd in London, 1877. Anoniem. Nieuwe publicatie in 1982 door R. Swearingen.
"When the Devil Was Well" 1875, voor het eerst gepubliceerd in 1921, door the Boston Bibliophile Society.
1877
"The Hair Trunk or The Ideal Commonwealth" (1877) – Onvoltooid en ongepubliceerd. An annotated edition of the original manuscript, edited and introduced by Roger G. Swearingen, was published as The Hair Trunk or The Ideal Commonwealth: An Extravaganza in August 2014.
"Edifying Letters of the Rutherford Family" 1877 Uncollected Unfinished. Not truly a short-story. First published in 1982 by R. Swearingen.
"Will o' the Mill" 1877 The Merry Men and Other Tales and Fables, 1887 First published in The Cornhill Magazine, 1878
1878
An Inland Voyage (1878) Paul Kegan, Reisverhaal.
Edinburgh: Picturesque Notes (1878) Seeley, Jackson & Halliday, Document
1879
Travels with a Donkey in the Cévennes (1879) Paul Kegan, Reis met een ezel door de Cevennen (2008)
”The Story of a Lie" 1879 Tales and Fantasies, 1905 First published in New Quarterly Magazine in 1879.
The Amateur Emigrant (1879-80) Was not published in full until 1895, one year after his death.
1881
"The Body Snatcher" 1881 Tales and Fantasies, 1905 First published in the Christmas 1884 edition of The Pall Mall Gazette.
Viginibus Puerisque and other Papers (1881) Paul Kegan, Essays
1882
New Arabian Nights (1882) Chatto & Windus (11 stories)
"A Lodging for the Night" 1877 New Arabian Nights, 1882 First published in Temple Bar in 1877
"The Sire De Malétroit's Door" 1877 New Arabian Nights, 1882 First published in Temple Bar in 1878
"The Suicide Club" 1878 New Arabian Nights, 1882 First published in London in 1878. Three interconnected stories: "Story of the Young Man with the Cream Tarts",
"Story of the Physician and the Saratoga Trunk" and "The Adventure of the Hansom Cab". Part of the Later-day Arabian Nights.
"The Rajah's Diamond" 1878 New Arabian Nights, 1882 First published in London in 1878. Four interconnected stories: "Story of the Bandbox", "Story of the Young Man in Holy Orders", "Story of the House with the Green Blinds" and "The Adventure of Prince Florizel and a Detective". Part of the Later-day Arabian Nights.
"Providence and the Guitar" 1878 New Arabian Nights, 1882 First published in London in 1878
"The Pavilion on the Links" 1880 New Arabian Nights, 1882 First Published in The Cornhill Magazine in 1880. Told in 9 mini-chapters. Later included with a few suppressions in New Arabian Nights. Conan Doyle in 1890 called it the first English short story.
NEDERLANDSE UITGAVEN: De zelfmoordclub, en andere verhalen (1972)
"Diogenes" 1882 Uncollected Two sketches: "Diogenes in London" and "Diogenes at the Savile Club".
Familiar Studies of Men and Books (1882) Chatto & Windus, Essays.
1883
Treasure Island (1883) Cassel – his first major success, a tale of piracy, buried treasure and adventure; has been filmed frequently. In an 1881 letter to W. E. Henley, he provided the earliest-known title, "The Sea Cook, or Treasure Island: a Story for Boys".
NEDERLANDSE UITGAVEN: Goudeiland, gevaarlijke tocht met de Hispaniola te midden van boekaniers (1885); Goud-Eiland (1895); Onder de boekaniers (ca. 1910);
Het schatteneiland (192?); Het goudeiland (1935); Schateiland (1945); Zeeroverseiland (1947); De schat op Schedeleiland (Schateiland) (2021)
1884
The Silverado Squatters (1884) Chatto & Windus, Vertelling
1885
A Child's Garden of Verses (1885) Longmans & Co/ Scribner’s, Gedichten. Herdruk (1926), geïllustreerd door Henriëtte Willebeek le Mair
Prince Otto (1885) Chatto & Windus – Stevenson's third full-length narrative, an action romance set in the imaginary Germanic state of Grünewald.
More New Arabian Nights: The Dynamiter (1885) Longmans & Co (co-written with Fanny Van de Grift Stevenson)
"The Great North Road" 1885 Uncollected Unfinished. First published in Illustrated London News/The Cosmopolitan, 1895
"The Story of a Recluse" 1885 Uncollected Unfinished. First published by the Boston Bibliophile Society, 1921. Later completed by Alasdair Gray.
1886
Strange Case of Dr Jekyll and Mr Hyde (1886) Longmans & Co – a novella about a dual personality; much adapted in plays and films; also influential in the growth of understanding of the subconscious mind through its treatment of a kind and intelligent physician who turns into a psychopathic monster after imbibing a drug intended to separate good from evil in a personality.
NEDERLANDSE UITGAVEN: Het zonderlinge geval van Dr. Jekyll en den heer Hyde (1916); De zonderlinge geschiedenis van Dr. Jekyll en mr. Hyde (1945); Dr. Jekyll en mr. Hyde (1951)
Kidnapped (1886) Cassel/Scribner's – a historical novel that tells of the boy David Balfour's pursuit of his inheritance and his alliance with Alan Breck Stewart in the intrigues of Jacobite troubles in Scotland.
NEDERLANDSE UITGAVEN: De ontvoering van David Balfour, bevattende zijn avonturen en wederwaardigheden anno 1751 (1946); Ontvoerd (1952); David Balfour ontvoerd (2e druk, 1954)
1887
The Merry Men and Other Tales and Fables (1887) Chatto & Windus (6 stories)
"Thrawn Janet" 1881 The Merry Men and Other Tales and Fables, 1887 First published in The Cornhill Magazine, 1881
"The Merry Men" 1882 The Merry Men and Other Tales and Fables, 1887 First published in The Cornhill Magazine in 1882. Later included with changes in The Merry Men and Other Tales and Fables.
"Will o' the Mill" 1877 The Merry Men and Other Tales and Fables, 1887 First published in The Cornhill Magazine, 1878
"The Treasure of Franchard" 1883 The Merry Men and Other Tales and Fables, 1887 First published in Longman's Magazine, 1883
"Markheim" 1884 The Merry Men and Other Tales and Fables, 1887 First published in the Broken Shaft. Unwin's Annual., 1885
"Olalla" 1885 The Merry Men and Other Tales and Fables, 1887 First published in The Court and Society Review, 1885
NEDERLANDSE UITGAVEN: De vroolijke makkers (1905); De Vrolijke Mannetjes
Memories and Portraits (1887) Chatto & Windus, Essays
Memoir of Fleeming Jenkin (1887) Longmans & Co, Biografisch
Underwoods (1888) Chatto & Windus, Gedichten
"The Misadventures of John Nicholson" 1887 Tales and Fantasies, 1905 Novella. With the subtitle: "A Christmas Story". First published in Yule Tide, 1887
"The Clockmaker" 1880s Uncollected One of two fables not included in the 1896 collection.[135]
"The Scientific Ape" 1880s Uncollected One of two fables not included in the 1896 collection.
1888
The Black Arrow – A Tale of Two Roses (1888) Scribner's/ Cassel & Co – a historical adventure novel and romance set during the Wars of the Roses.
NEDERLANDSE UITGAVEN: De zwarte pijl (1952) Reinaert reeks; De Bende van de Zwarte Pijl (1981)
1889
The Master of Ballantrae – A Winter's Tale (1889) Scribner's/ Cassel & Co – a tale of revenge set in Scotland, America and India.
NEDERLANDSE UITGAVEN: De Heer van Ballantrae
The Wrong Box (1889) Scribner's/ Cassel & Co – co-written with Lloyd Osbourne. A comic novel of a tontine; filmed in 1966 starring John Mills, Ralph Richardson and Michael Caine.
NEDERLANDSE UITGAVEN: De Verkeerde Kist (1927) Wereldbibliotheek
"The Enchantress" 1889 Uncollected First published in the Fall 1989 issue of The Georgia Review.
1890
Ballads (1890) Chattp & Windus, Poems
Father Damien: An Open Letter to the Reverend Doctor Hyde of Honolulu (1890) Chatto & Windus, Pamflet
1891
In the South Seas (1891) The Sun (tijdschrift)/ Black and White (tijdschrift)
NEDERLANDSE UITGAVEN: In de Stille Zuidzee, Reisverhaal
The Bottle Imp (1891) The New York Herald (tijdschrift) NEDERLANDSE UITGAVEN: De Fles van Satan (1955), Eigentijds sprookje
"Adventures of Henry Shovel" 1891 Uncollected Unfinished. First published in the Vailima Edition, Vol. 25. Published alongside three other short fragments: "The Owl", "Cannonmills" and "Mr Baskerville and His Ward".
1892
The Wrecker (1892) Cassell/Scribner’s – co-written with Lloyd Osbourne and filmed in 1957 as a television series episode of Maverick starring James Garner and Jack Kelly, with full credit to Stevenson and Osbourne.
A Footnote to History (1892) Cassel & Co, Reisverhaal
Across the Plains With Other Memories and Essays (1892) Chatto & Windus, Essays
"The Waif Woman" 1892 Uncollected Unfinished. First published in the Scribner's Magazine, 1914
Across the Plains (1892) is the middle section of Robert Louis Stevenson's three-part travel memoir which began with The Amateur Emigrant and ended with The Silverado Squatters.
1893
Catriona (1893) Cassell/Scribner’s – also known as David Balfour; a sequel to Kidnapped, telling of Balfour's further adventures.
NEDERLANDSE UITGAVEN: David Balfour misleid en verliefd (1954); De avonturen van David Balfour (1957)
Three Plays(1892) Nutt, Met W.E. Henley, Toneelstuk.
Island Nights' Entertainments (1893) Cassell/Scribner’s (3 stories)
"The Bottle Imp" 1891 Island Nights' Entertainments, 1893 First published in Black and White, 1891
"The Beach of Falesá" 1892 Island Nights' Entertainments, 1893 Novella. First published in The Illustrated London News in 1892
"The Isle of Voices" 1892 Island Nights' Entertainments, 1893 First published in National Observer, 1883
NEDERLANDSE UITGAVEN: De fles van Satan (1955) Premie-uitgave van de Wereldbibliotheek-Vereniging.Passaatwind, vertellingen van de Zuidzee (1962)
"The Young Chevalier" 1893 Uncollected Unfinished. First published in the Edinburgh Edition, Vol. 26, 1897
1894
The Ebb-Tide (1894) Heinemann – co-written with Lloyd Osbourne.
"The Cart-Horses and the Saddle-Horse" and "Something in It"
"Heathercat" 1894 Uncollected Unfinished. First published in the Edinburgh Edition, Vol. 20, 1897
1895
Vailima Letters (1895) (Postuum), Methuen, Brieven
Songs of Travel and other Verses (1895) (Postuum), Edin Ed, Poetry
1896
Weir of Hermiston (1896) (Postuum), Chatto & Windus– Onvoltooid at the time of Stevenson's death; considered to have promised great artistic growth.
South Sea Tales (1996) (6 stories: "The Beach of Falesá", "The Bottle Imp", "The Isle of Voices", "The Ebb-Tide: A Trio and Quartette", "The Cart-Horses and the Saddle-Horse" and "Something in It")
Fables (1896) (20 stories: "The Persons of the Tale", "The Sinking Ship", "The Two Matches", "The Sick Man and the Fireman", "The Devil and the Innkeeper", "The Penitent", "The Yellow Paint", "The House of Eld", "The Four Reformers", "The Man and His Friend", "The Reader", "The Citizen and the Traveller", "The Distinguished Stranger", "The Carthorses and the Saddlehorse", "The Tadpole and the Frog", "Something in It", "Faith, Half Faith and No Faith at All", "The Touchstone", "The Poor Thing" and "The Song of the Morrow")
Record of a Family of Engineers (1896) (Postuum), Ed Edin, Biografisch.
1897
St Ives (1897) (Postuum), Scribner's – Onvoltooid at the time of Stevenson's death; completed by Arthur Quiller-Couch.
NEDERLANDSE UITGAVEN: St Ives (1981) Amstel paperback
1900
In the South Seas 1900 (Postuum), Chatto and Windus In de Stille Zuidzee, mijn reizen naar de Marquises, Paumotus en Gilbert Eilanden (1987)
NEDERLANDSE UITGAVEN: In de Stille Zuidzee (1987) Hollandia reisverhalen
1905
Tales and Fantasies (1905) (3 stories)
"The Misadventures of John Nicholson: A Christmas Story" (1885–87). First published in Yule Tide, 1887, later in the Edinburgh Edition, 1897.
"The Body Snatcher" (1881). First published in the Christmas 1884 edition of the Pall Mall Gazette, later in the Edinburgh Edition, 1895.
"The Story of a Lie" (1879). First published in New Quarterly Magazine in 1879; later in The Novels and Tales of Robert Louis Stevenson, vol 3, 1895.
1921
Confessions of a Unionist 1921 (Postuum), Cambridge Press, Pamflet
